Αφιέρωμα στον Μάνο Ελευθερίου από τα "Συριανά Γράμματα"

«Μάνος Ελευθερίου»
George Maran Varthalitis
Σε λίγες μέρες οι αναγνώστες των Συριανών Γραμμάτων θα έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν το 3ο τεύχος της Β’ περιόδου των Συριανών Γραμμάτων, που όπως ανακοινώθηκε στο προφίλ του εκδότη τους κ. Δημήτρη Βαρθαλίτη στο facebook (βλ. παρακάτω) θα είναι όλο αφιερωμένο στον Αθάνατο Μάνο Ελευθερίου.

Και όπως τα Συριαννά γράμματα στην πρώτη τους περίοδο υπήρξαν τέκνο της στιγμής, κάπως ετσι και η τωρινή συγκυρία δίνει την ευκαιρία να δημιουργηθεί εκ νέου ένα βήμα πληροφορίας και προβληματισμού για να γράφονται, να ακούγονται, να διαβάζονται και πάλι θέματα πολιτισμού και περιβάλλοντος που αφορούν τη Σύρο αλλά και γενικότερα τις Κυκλάδες και το Αιγαίο. Στόχος μέσα από μια σειρά μονογραφιών, αφιερωμένων σε θέματα που θα έχουν σχέση με την ιστορία, τη λαογραφία, το περιβάλλον, τη φυσική ιστορία, τις καλές τέχνες, να αναδειχτεί η πολιτισμική διάσταση και την ταυτότητα του τοπίου και του τόπου μας.

Το εξώφυλλο του νέου αυτού τεύχους θα κοσμεί ο πίνακας ζωγραφικής «Μάνος Ελευθερίου» του Γεώργιου - Μαράν Βαρθαλίτη (George Maran Varthalitis).
Ο Γεώργιος-Μαράν Βαρθαλίτης (George Maran Varthalitis) γεννήθηκε στην Αθήνα.
Σπούδασε "Συντήρηση Έργων Τέχνης" και Εικαστικά" στην Ελλάδα (Αθήνα) και την Ιταλία (Φλωρεντία), με υποτροφία της Καθολικής Εκκλησίας της Ελλάδος, όπου αποφοίτησε με έπαινο.
Είναι ισόβιο μέλος της UNESCO και βραβευμένος από την I.A.F.

Έργα του υπάρχουν στα Μουσεία:
- Μητροπολιτικό μουσείο του Ρίο Βραζιλία - Επίβλεψη Unesco (2005)
- Αρχείο I.A.F. Ισπανία - Επίβλεψη I.A.F. (2006)
- Ιδιωτικές συλλογές, σε εταιρίες και φυσικά πρόσωπα (Βραζιλία, Νότιος Αφρική, Ιαπωνία, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Ελλάδα και αλλού).

www.varthalitis-gm.com
www.facebook.com/georgemaranvarthalitis


Λίγα λουλούδια στην εξώπορτα της οικίας του στην Ερμούπολη, μόλις έγινε γνωστός ο θάνατος του

Λίγα λόγια για τον Μάνο Ελευθερίου

Ο Μάνος Ελευθερίου έφυγε αναπάντεχα από τη ζωή σήμερα 22 Ιουλίου 2018. Γεννήθηκε στις 12 Μαρτίου 1938 στην Ερμούπολη της Σύρου και σε ηλικία 14 ετών μετακόμισε με την οικογένειά του από την Σύρο στην Αθήνα και τα πρώτα επτά χρόνια κατοίκησαν στο Χαλάνδρι. Το 1960 μετακόμισαν οικογενειακώς στο Νέο Ψυχικό. Το 1955 γνωρίστηκε με τον Άγγελο Τερζάκη ο οποίος τον ώθησε να παρακολουθήσει μαθήματα στη δραματική σχολή του Εθνικού Θεάτρου ως ακροατής. Το 1956 γράφτηκε στο τμήμα θεάτρου της Σχολής Σταυράκου με καθηγητές τον Χρήστο Βαχλιώτη, τον Γιώργο Θεοδοσιάδη και τον Γρηγόρη Γρηγορίου.

Το 1960 στα Ιωάννινα όπου βρέθηκε για να εκτελέσει την στρατιωτική του θητεία άρχισε να γράφει θεατρικά έργα και ποιήματα. Το 1962 σε ηλικία μόλις 24 ετών δημοσίευσε την πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο Συνοικισμός, με δικά του χρήματα αλλά δεν είχε την αναμενόμενη επιτυχία. Την ίδια εποχή στα Ιωάννινα έγραψε τους πρώτους στίχους, ανάμεσα στους οποίους ήταν και «Το τρένο φεύγει στις 8:00» που αργότερα μελοποίησε ο Μίκης Θεοδωράκης. Τον Οκτώβριο του 1963 ξεκίνησε να εργάζεται στο «Reader’s Digest» όπου και παρέμεινε για τα επόμενα δεκαέξι χρόνια. Στο μεταξύ κυκλοφόρησαν τα δύο πρώτα του βιβλία με διηγήματα, Το διευθυντήριο (1964) και Η σφαγή (1965), για τα οποία γράφτηκαν εξαιρετικές κριτικές.

Το 1964 παρουσιάστηκε στην ελληνική δισκογραφία. Συνεργάστηκε με το συνθέτη Χρήστο Λεοντή καθώς και τον Μίκη Θεοδωράκη (1967) με τον οποίο η συνεργασία διακόπηκε λόγω της Δικτατορίας. Τα συγκεκριμένα τραγούδια πρωτοκυκλοφόρησαν το 1970 στο Παρίσι. Συνεργάστηκε με τον Δήμο Μούτση (Άγιος Φεβρουάριος, 1971) και με τον Γιάννη Μαρκόπουλο στον δίσκο Θητεία, του οποίου η ηχογράφηση άρχισε το Νοέμβριο του 1973, διακόπηκε από τα γεγονότα του Πολυτεχνείου και τελικά κυκλοφόρησε το 1974 με την Μεταπολίτευση.

Κατά καιρούς είχε συνεργαστεί σχεδόν με όλους τους Έλληνες συνθέτες, όπως με τον συνθέτη Σταύρο Κουγιουμτζή και τον τραγουδιστή Γιώργο Νταλάρα καθώς και με το Θανάση Γκαϊφύλλια στην Ατέλειωτη Εκδρομή (1975), τον Μάνο Χατζιδάκι, τον Γιάννη Σπανό, τον Γιώργο Ζαμπέτα, τον Σταμάτη Κραουνάκη, τον Λουκιανό Κηλαηδόνη, τον Γιώργο Χατζηνάσιο, τον Αντώνη Βαρδή και πολλούς άλλους. Παράλληλα έγραφε και εικονογραφούσε παραμύθια για παιδιά και επιμελείτο την έκδοση λευκωμάτων με θέμα την Σύρο: Ενθύμιον Σύρας, Θέατρο στην Ερμούπολη κ.α.

Την δεκαετία του ‘90 αρθρογραφούσε και συγχρόνως έκανε ραδιοφωνικές εκπομπές στον Αθήνα 9,84 και στο Δεύτερο Πρόγραμμα. Το 1994 εξέδωσε τη πρώτη του νουβέλα με τίτλο Το άγγιγμα του χρόνου. Το 2004 δημοσίευσε το πρώτο του μυθιστόρημα Ο Καιρός των Χρυσανθέμων που τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας 2005. Το 2013, ο Μάνος Ελευθερίου, βραβεύθηκε για την συνολική προσφορά του από την Ακαδημία Αθηνών.

Η προσφορά του για την γενέτειρά του την Σύρο ήταν πλούσια και πολυποίκιλη. Ενδεικτικά αναφέρονται:
• Δωρεές 40.000 τίτλων στην Δημοτική Βιβλιοθήκη Ερμουπόλεως, στο Ιστορικό Αρχείο (ΓΑΚ Νομού Κυκλάδων) και στο 4ο Δημοτικό Σχολείο Ερμουπόλεως.
• Δωρεές εκατοντάδων αντικειμένων που αφορούσαν τη Σύρο του 19ου αιώνα και το αστικό θαύμα της Ερμούπολης, τα οποία είχε συλλέξει με προσωπικά έξοδα και αναζήτησή τους μέσα από ταξίδια που πραγματοποίησε ο ίδιος σε όλο τον κόσμο.
• Δεκάδες εκθέσεις υπό την επιμέλειά του με θεματολογία που ο ίδιος επέλεγε από το προσωπικό του αρχείο και την έρευνα που ο ίδιος πραγματοποιούσε για τη συλλογή τους.
• Τετράτομη μελέτη με τίτλο «Το θέατρο στην Ερμούπολη τον εικοστό αιώνα» το οποίο αποτελεί μία από τις πληρέστερες καταγραφές της ιστορίας του Θεάτρου Απόλλων, για την οποία ο πέμπτος τόμος βρισκόταν υπό επεξεργασία μέχρι τον θάνατό του.
• Διηγήματα, πεζογραφήματα, μυθιστορήματα, ποιήματα που μελοποιήθηκαν και που αναφέρονται έμμεσα ή άμεσα στη Σύρο. Ενδεικτικά αναφέρονται: (2013) Μαύρα Μάτια – Ο Μάρκος Βαμβακάρης και η συριανή κοινωνία στα χρόνια 1905-1920, (2004) Ο καιρός των χρυσανθέμων, Μεταίχμιο
• Επιμέλειες του ιδίου: (1993) Ενθύμιο Σύρας φωτογραφίες και καρτ ποστάλ από το 1860-1950, εκδόσεις Γνώση, (2000) Νεοκλασική Ερμούπολη, (Επιμέλεια. Φωτογράφιση Παναγιώτης Δενδρινός, Νίκος Δεσύπρης, Ιάκωβος Καρβώνης κ.ά.) Ελληνικά Γράμματα, (2001) Ενθύμιον Σύρου: Σύρος ένα νησί – Μια ιστορία (Επιμέλεια. Καρτ ποστάλ και φωτογραφίες του 19ου και του 20ού αιώνα, μετάφραση Sophia Phocas), Ελληνικά Γράμματα, (2004/2011) Ερμούπολη, Μια πόλη στη λογοτεχνία (Επιμέλεια Μάνος Ελευθερίου, επιμέλεια σειράς Κώστας Ακρίβος, φωτογράφιση Καμίλο Νόλλας) Μεταίχμιο.

Είναι τόσα πολλά που έχει προσφέρει ο Μάνος Ελευθερίου στη Σύρο και στην Ελλάδα γενικότερα, που δεν μπορούν αυτή τη στιγμή να αποτυπωθούν με κάθε λεπτομέρεια. Ίσως μόνο ένα βιβλίο αποκλειστικά για τον Μάνο Ελευθερίου θα μπορούσε να τα συμπεριλάβει όλα μαζί συγκεντρωμένα.

Ένα ταξίδι αναπάντεχο. Άφησε όλους εμάς στην αντίπερα όχθη σίγουρα φτωχούς. Παρακαταθήκη τα έργα του και η ουσιαστική, γενναιόδωρη, μοναδική συμβολή του στον πολιτισμό. Με αυτά τραγουδώντας κατοικεί πια στην καρδιά μας.

Στο νησί πρόκεται να τοποθετηθεί προτομή του Μάνου Ελευθερίου, η οποία θα τοποθετηθεί στο κέντρο της Ερμούπολης και πιθανότητα στην Πλατεία Μιαούλη μπροστά από το κτίριο της Δημοτική Βιβλιοθήκης, στο σημείο που βρίσκονται και οι αντίστοιχες προτομές μεγάλων συριανών όπως του Εμμανουήλ Ροϊδη του Γεωργίου Σουρή, της Ρίτας Μπούμη – Παππά, του Τιμολέοντα Αμπελά και του Δημητρίου Βικέλα. Επίσης, το όνομα του Μάνου Ελευθερίου θα δοθεί σε κάποιον από τους δρόμους της Ερμούπολης, μετά από σχετικές αποφάσεις ονοματοδοσίας που θα παρθούν από τα αρμόδια όργανα.

Ήδη με παλαιότερη απόφαση του ο Δήμος Σύρου - Ερμούπολης είχε ονομάσει το πρώην νταμάρι Καραβέλλα, όπου γίνονται οι μεγάλες μουσικές συναυλίες, σε Πολιτιστικό Χώρο "Μάνου Ελευθερίου".
Tags: , , ,

Syros Agenda - Οδηγός ψυχαγωγίας για τη Σύρο

Το Syros Agenda δε φέρει καμία ευθύνη για πιθανή τροποποίηση του προγράμματος. Bookmark and Share Print Friendly and PDF Print Print Friendly and PDF PDF Άδεια Creative Commons